Selasa, 16 Desember 2014

Jaka Tingkir



Dadya gung meminta Dewa Ji, eneng pamujan tanpa didahar miwah sare. Katarimah panyuwunipun Hyang Narada nedhaki. Ndawuhken sabdane Hyang Bathara Guru ora kena yen dimungsuh jurit sang Narendra Prabu Dayaningrat sekti mandra guna tanpa tandhing. Luwung di pek mantu wae dadi padha sakarsa ngelun Tanah Jawi sedaya kawengku ing tembene nerahaken Narpati prawireng palugon mandra guna tan ana timbangane angedaton ing Pajang Negari angerehaken nusa Jawi myang sabrang sumuyut telas wuwusing Hyang Narada nuli muksa wus tan katon Prabu Brawijaya lega penggalihe miyos nimbali rekyana patih. Ngendika : manira wus antuk dhawuhe Dewa Gung duk miyarsa sukeng tyase ki patih. Ya matur sang Katong : ing Blambangan kancikan mangsah prabu kala rujita ing Baliarsa ngelun tanah Jawi mring nglempak kabeh sumiwiya marang nata ing Pengging Dayaningrat mengku sedaya duk miyarsa gugup Sri Brawijaya dyan patih kinatog. Prayogamu kepriye? Matura den aglis Ki patih pikiren kepriye prayogane, atur pamrayogane ki patih lamun asuwawi  prabu Dayaningrat binujuk puruna  anglendhikaken mangsah nglawan jurit. Wantune mong anom, dhasar prawira sugih kasekten yekti kenging pinulut mamanis mrih mapak ajurit saking sabrang awit prabu Dayaningrat dereng mangertos yen prabu ing Bali eyange prabu Brawijaya den embani rekyana patih kang arsa lumaku. Nalika semanten Majapahit sampun ringkih rekyana patih nuli budhal mring pengging wus kepanggih Sri Dayaningrat. Patih Gajah Mada wus nandukake pamilute sampun kenging kabujuk. Sri Nata rindha ing Pengging sampun sagah methukaken mangsah, para mangsah sami kasoran. Katur sang Katong, Kala Gerjita langkung duka dhawuh yen harsa ngantepi jurit. Patihe atur yen sang Prabu Dayaningrat wayahe piyambak putranipun sang Retna Kalasmaniyata sang Nata ing Bali larut krodhanipun.
Inggaling cerita , sampun panggih wayah sang Katong langkung suka penggakihe wekasaning rembak nata ing Bali ing aturan dening wayah mrih anungkul marang Sang Brawijaya ing Majapahit tan nglenggana mangkana ature Ki Wayah kalampahan nungkul sak wadyanira dalah Makasar, Ternate, Jambi binekta sumiwi marang Majapahit kalangkung suka sang Prabu Brawijaya sang nata ing Pengging lajeng kadhaupaken kaliyan Retna Prembayun putri Brawijaya kang pembajeng, patutanipun kaliyan Ratu ndara wati ing Campa, dipun dalemaken wonten pura jroning praja Majapahit. Prabu Dayaningrat kasok penggalihe rumaos karoban sih sedya males kebecikan sagung praja kang kabawahing Pengging kaaturaken dados kabawaing Majapahit.
Kacarita nata ing Pengging dahat denya atit runtut wus patutan putra kakung kalih kang bagus warnanipun. Pambajeng asma Raden Kebo Kanigara, panggulu asma Raden Kebo Kenanga. Miyosaken kang nomer tiga Raden Kebo Surastri lajeng sang putri seda kunduran, putra lajeng ugi nututi seda. Prabu Dayaningrat langkung dene susah panggalihe tinilar garwa kang sanget dipun tresnani datan wignya nayuti brangtane temah mukasa sumusuling sori, Prabu Brawijya kalangkung denya sungkawa.
nulya wayah kang sepuh Raden Kebo Kanigara kinen gumanti ing Pengging, hamengku praja sinung papareb Adipati Pengging. Punika lelampahan jaman Nagari Pengging Dayaningrat, Raden Jaka Kretek ingkang dados Adipati ing Makasar putra Brawijaya nomer 9, mangkana winarni duk jaman daharu sabedhahe Nagari Majapahit. Sang Adipati Pengging Raden Kebo Kanigara lolos arep binanter ing kasutapane sawarsa genira lenggah ing kawah Gunung Merbabu lajeng pindah wonten lerengipun ing samangke sampun wonten margi ingkang sae kagem margi mobil saged dumugi papan pasanggrahan.
        Raden Kebo Kanigara dados ajar salami sugeng sedanipun dipun obong, awit tasih agami Budha rayi dalem anggentosi ing Pengging. Kyai Ageng Kebo Kenangasampun agami Islam sampun antuk wisiking gurunipun Syeh Siti Jenar sedherekipun tunggil guru punika.
1.   Ki Ageng Tingkir pambajeng
2.   Ki Ageng Kenanga panggulu
3.   Ki Ageng Butuh panengah
4.   Ki Ageng Ngerang wuragil
Wus sami ngadeg jumuahe sinuyudan kanan keringing agama islam. Miwah sira Kyai Ageng ing Pengging. Jumuahe angredon nganti lali marang ing kadipatene, dasar ing Pengging tilas negari gung sami suyut ing agami jumuahe agung. Jalu estri hanganyar-anyari rahabe kalakon. Jejel uyel saben jumah ingkang prapta saking kanan kering seseg jroning Masjid kathah para Dipati. Tan wonten kadya wonten ing Pengging wibawa lir Narpati. Kyai Ageng Pengging lajeng krama, putranira kang paman Raden Gugur. Raden Gugur sedherek tunggil ibu Ratu Handarawati saking Campa garwa Sri Brawijaya V, kaliyab Retna Prembayun ibu dalem Kyai Ageng Pengging Kebo Kenanga dados krama angsal nak sedherek. Kyai Ageng Pengging atut runtut ingkang palakrami, sedherek ingkang tunggil guru sami rukun. Ki Ageng Pengging lan Ki Ageng Tingkir sami prasetya sareng ngemasi (sareng pejah). Jaman akhir ya kongsi pisah lahir batine anunggil, yen ta panggih sehari rasa kaya pisah sawarsa. Rikala wonten nandhang luh kadi sinulihana kadi sinulihana sakalian sami sumungkem mring guru Syeh Siti Jenar padukuhan Ngadipurwa, dhepoke Kyai Ageng Pengging. Kyai Ageng langkung sungkem, ngibadahe rina wengi tanpa mati raga (ngluweng) namung nyuwun sih kamirahan.
Gantiya winarsita : Sultan ing Demak Syeh Alam Akbar, nenggih sampun amiyarsa warta solahe Ki Ageng ing Pengging. Terus waspada kepiye sedyane Ki Pengging iku wus kacakup marang Sultan, kagungan rumaos menawi ing benjang saged ngesur ing Demak. Raden Patah punika putra Brawijaya, miyos saking ampil Cina kang kaparingaken Raden Harya Damar awit Ratu Handarawati mboten kersa menawi ampil cina kadadosaken garwa.
Kyai Ageng Pengging alias Kebo Kenangapunika wayah Ratu Handarawati, sami-sami sampun angemut dhendham. Kyai Ageng ing Pengging nulya tinimbalan mantri kakalih, purna tumuli marak dhateng Demak sesarengan lampah kula. Kyai Ageng ngendika “wonten menapa kula katimbalan?” caraka wis muliha, matura sang Prabu sakalangkung nuwun . Caraka mesat sampun merang datan angsal kardi.
Ingkang kawarna inggih Ki Ageng Tingkir sampun miyarsa warti yen kang rayi Pengging wau ngendikan marang Demak. Ki Gede Tingkir mring Pengging sampun panggih lan Ari Kebo Kenanga. Ki Gede ing Nadipurwa ngendika aris : “apa gene to yayi,sira mapa tinimbalan Aji. Pangrasanira yayi ora kabawah ing ratu Siti kang sira ambah saisine Tanah Jawa. Sarupane iku darbeking ratu.” Ki ageng Pengging ngendika : ingkang darbe bumi kaluputan apa, wong di dhedukuh di timbali”. Angling Ki Ageng Tingkir “aja mangkana arining sun, ayo nampani lombo lan aja nggegampang pikir.” Pekewuhe sira yayi, sira sandhang yayi mungguh kaya sira kagungan wadhah panambune durung ilang yen sira putra nira Aji wayah Brawijaya ing Majapahit tilase durung alum, ratu agung prakosa. Rama Dayaningrat kamantu sang dewa ji, yayi kaya punapa angringkes perkawis pangandikaning Narendra menawa salah udani. Yen kadangira yekti arine ibu satuhu menawa paring pangapura, kang jumeng Aji. Panggonane ana ing desa ngadesa, becik sira lumaku manira yayi tutu wuri mangsa tegaha mring sira, pekewuh sun adhangi kang rayi umatur aris, kadya mboten sapunika kakang boro tan boro.
Mindah wong jumeneng Aji emut sanak dhateng ing ing lambung kasimpar (ateges wonten mbobotan dipun bucal). Kyai Ageng Pengging tasih karaos nalika timuripun, tinilar rama ibu kapupu ingkang Eyang Prabu Brawijaya ing Majapahit. lajeng dipun gepuk prang dening Raden Patah putra dalem Brawijaya. Yayi yen pinindha sira, katimbalan mring Narpati kaya paran karsanira, amatur Ki Ageng Pengging ingginh wonten punapa , ameksa wong datan purun, kang raka sru ngandika. Apa yayi wong ngaurip, amung katimbalan Narendra iku pandurakani lan sira ngadegna baris, aja tanggung tekatira aja sira mungal mungil, temah katahil riningsun. Wong tandha ngakali melik sethithik suprihipun kendela wong angawula. Ki Ageng gumuyu suka, kakang kaping kalih kardi sampeyan merang ing tatal bilahi lara lan pati, sinten ingkang darbeni kagungan nira Hyang Agung saderenge gumelar pasthi punika wis dadi adoh werak saking wujud dalil Allah.
Saderengipun tumitah kawulane wus pasthi dhumateng myang kang maha Mulya sinten sagah anglakoni. Yen pesthi sampun dadi sinten kuwasa mumurang Gusti punapa kawula, kakalih sampun pinasthi. Awon sae sampun wonten ing kitab Lukilmakpul. Ki Ageng Tingkir ngendika “iya yayi apa malih? Yen wus pasthi tekatira pun kakang teka ngaminisadina mituturi.” Sampun dalu wektu sholat semana sampun sami sholat ingkang raka kalangkung sinuba subaing dalu angringgitan. Sira ki Ageng ing Pengging anyugata ingkang raka kang ringgit beber sewengi.
Nalika semana amarengi garwanira mbobot sepuh, jabang bayi lajeng lahir mios jalu, Ki Ageng Penggih langkung suka penggalihe kang anonton sedaya sami geger. Wonten kaluwung kang prapta tetiga nyerot kaligremis sareng sanalika. Ngendikanipun Ki Ageng Tingkir “yayi sutanta iki sun paringi asma Mas karebet dene teka ambarengi lagi nanggap wayang beber, rehning sing ngetokake bingbingaku jabang bayi tak pek anak.” Mas Karebet lahir ing dina rebo legi tanggal 8 jumadil akhir, tahun dal mangsa kalima wayah bangun rahina.
Kyai Ageng Pengging ngendika “kalangkung nuwun kapundhi angsala kawab paduka mugi kalis ing sambe kala, kawula kakang namung sadarmi. Punika putra panjenengan mugi panjang umure si jabang Karebet, mugi-mugi tulusa nugrahaning Hyang Widhi. Kacarita tigang dinten Ki Ageng Tingkir wonten ing Pengging. Ingkang kawarnoa dutane Srinarapati ing Demak sampun prapti, ponang caraka tumanduk duk ing kraton ngabiyantara sang Prabu. Matur miwiti amungkasi pamopone Ki Ageng Pengging punika. Kanjeng Sultan ing Bintara sigra wau nimbali mring Ki Gedhe Wanapala ramanipun Rekyana Patih Mangkurat. Papatih dalem Sultan Demak Alam Akbar tan dangu wis ning ing ngarsa nata, apan tinuwa tuwa kang putra kinarya patih angendika Kanjeng Sultan ing Bintara. lah to kakang ana karya patut sira anglakoni anggawaha abantah ing wang, sira dadi wakil mami marang Ki bayi Pengging Kebo Kenanga rong perkara bantah ingsun. Lah kakang wruhanira ana karasa ing ati mbok menawa ing tembe dadi wisuna iya sapungkur manira, mula ingsun ikhtiar.
Puniki tulis manira, hanetepi Ki jabang Pengging, endi kang den labuhi, salah siji saking iku, sagunging karsaning wang, wus ana ing sira ugi, sigra lengser Ki Gedhe Wanapala. Rincang sekawan binekta, ki Gedhe Wanapala aglis datan kawarna ing asmanipun kang tamu. lampahe dhateng Pengging amatur, inggih wong agung ing pundi? Lawan sinten ingkang sinambat ing nama. Ki Ageng ing Wanapala lajeng matur, Ki bayi manira dutaning nata ing Demak prapta mring sira kaki amundhi timbalanipun sinuhun ing Bintara amriksa ing sira ugi, dene sira kapriksa aterus tapa. Apa ta kang sira sedya? Timbalane Sri Bupati  jawaben dipun pratela. Iya kang kalih prakawis aja nimpang ing kapti temah ala dadinipun marang awakmu dhewe, lawan aja ngrangkep kardi datan kepenak dinulu.
Sang nata ing Bintara langkung waspada ingkang ngulataken Ki Ageng Pengging awit wonten jangka menawi benjang Pengging ingkang mandireng nata ing Tanah Jawi takdir tan kena selak. Nawala sang nata ing Bintara Alam Akbar lan amangan saben hari alapen negara Demak. Mupung ta masih sang katong. Ki Ageng Pengging tuturira : Punapa sang nata salah gawe ing tumuwuh, ing ngriki wonten punapa?  Kawula kaget kapati, pangandikaning sang nata teka karya walang atos (ngajak padu)
Ki Gedhe Wanapala tur ira Ki Ageng dugi kawula ing ngriki dene kautus Ratu Kalipatulah yekti budine aluhur wekas wekasing utama, kawula tan purun milih, ature Ki Ageng Pengging. Sadayane sampun mangertos kok siya-siya mring anak putu ing wuri yen miliha kang ana. Wangsulanipun Ki Ageng Kenanga. Ki Gedhe Wanapala kalangkung kewran ing galih dene pakewuh padune abener kang salah cipta. Wong iki wis ketara ora merem adhedukuh sandi wae nandur kentang, yen mangkana sira iki wikuning atigan nora putih sayektine ing jero isih isi cekta, ciptane kang woworan sira wong angalap tuwuh kabeh sira arsa.
Ki Ageng Pengging nyauri : sampun to menggah kawula, kenaha suminggah mangke nadyan Gusti Rasulullah tanpa inganing karsainggih wonten tedhakipun Sultan Syeh Nagari Bagadad Abdul Kadir Jaelani, tan pegat luamahira punika langkung alime. Saking sihira Hyang Widhi tur trahe jeng Rasulullah tedhake walilinuhung tan pegat panyuwuhe ugi kagem turunipun pinakanan kadi kucing, yen sampun nuli ing untal sampun maleh kawula sami kemawon babing panyuwun sageda mbucal aluamah yen masih aneng alam donya. Kuwate mujadah atapa saking luamah.
Ki Gedhe Wanapala ngling, yen kaya mangkana sira, iya nora manah menyang Kraton ing Demak. Mboten ngimpi angrempelu aseba marang Bintara. Ki Ageng Pengging nyauri : langkung gaibe pangeran. Ki Wanapala anjengek, lah ayo sira sebaha marang nata ing Demak. Ki Ageng Pengging sumaur, inggih samangke yen Allah sampun maringake pinten dangune lumampah samangke nyuwun deduka gampil masalah ing binjang. Ki Wanapala ngucap : sun alingi sira iku, ing tigang tahun wae sebahe iya ingsun kang ndadhangi yen ana dukaning nata mak lumasira wiyose, mbok menawa durung ketemu iya ing pikir ira. Ki Wanapala kundur, wus dumugi negari Demak lajeng malebet ing Kraton sowan sang Prabu, ing ngawe lajeng gupoh ngaturi salam. Katur sak solahira purwa wekasaning ngautus dhawuh ingkang pangandika : kepiye jawabe Ki Ageng Pengging, soal kang kalih prakara dipun pilih sedayane. Kaleresan cipta paduka inggih watawis hamba. Ki Jebeng Pengging punika estu angrangkep karsa yen pininggalan ing griya alus manis yen sampun den umbar mubal tur tega pejahe.
Agung pangrungkeping sedayanipun  nanging atur kawula, paduka den sabar kamot momot wewangen hamba punika apan inggih tigang warsi. Mangkana tigang warsa mboten dangu, Sunan Kudus dipun aturi, gilis prapta ana ngarsa sang nata. Apa ta si jebeng karepmu? Ngaturaken bab Ki Ageng Pengging, sira nyemelangake kratonmu ing benjang kalamun di bedah Ki Pengging, dening Ki Pengging tapane. Sira kang lumaku dhewe menyang Pengging luwih prayoga, sira ingkang kawakan amrih lega atimu nora bakal mindhoni. Sunan Kudus ngendika : tak mlaku cara santri sabate pitu binekta kang satunggal nggindhong bendhe, Kyai Macan namanipun.
Kyai Ageng Pengging pitung dinten wonten Ngadipurwa lajeng pamitan kang raka Ki Gedhe Tingkir. Yayi ngentenana dhisik aja kesusu kang rayi datan ana den gondheli. Ki Ageng Pengging kundur lajeng terus dhateng wismane tan uninga yen wonten santri ngulataken sasolahe mlebet wisma lajeng Ki Ageng Pengging dipun perjaya, kasuduk ing keris, gelasaran mili ludira tan ana wong ngerti. Sunan Kudus lajeng gupoh ingkang nguncati, si wali banget denya doyan nyawa yen ana makarya mateni, cepet denya tumindak ugi Syeh Siti Jenar katigas jangganipun dening wali Yamadipati. Sinten ingkang dipun puja puji tan bisa antuk nugraha. Contone Harjo Jipang sanget den den ira muja muji dados nata ing Demak wasana malah lena. Mantu dalem Sultan Hadiwijaya ingkang pambajeng dipun jumenengaken dereng lenggah dampar malah panca kara kaliyan senopati dados layon jagone wali olah kedahipun wali anamung mahayu hayuning bawana sageta paring kanugrahan.
Ki Ageng Tingkir kasusul lajeng gupoh denya lumaku mring daleming kang rayi, sumerep Ki Ageng Pengging galasaran gluprut rah, karuna kadya wanita denya muwuni rayine. Yayi, alayar ing samodra rahmat, Nyai Ageng Pengging angrungkepi lajeng suduk jiwa kakang apanana perlune, sira aneng donya nora sinandhing pun kakang. Kalebet manten anyar, saweg peputra bayi. Mas Karebet gelasaran melas asih isin sampun dipun petak, lajeng bibar pitung dinten Ki Ageng Tingkir kondur mboyong Mas Karebet, bayi kang tanpa sanak kadang wonten ing Tingkir kapupu sarta dipun openi Nyi Ageng Tingkir kang dereng kagungan putra. Sareng bidhalipun Mas Karebetugi sareng sirnanipun negari Pengging kang suwau agung luhur.
    Sultan Bintara Syeh Alam Akbar I ing Demak peputra enem, jumeneng nata 5 warsa 1478 putra-putranipun nggih menika :
1.   Pangeran Sabrang Lor (Patu Unus) anggarwa putranipun Bathara Katong ing Ponorogo jumeneng nata asma Sultan Bintara II, jumeneng nata 2 warsa dipunperjaya.
2.   Pangeran Seda Lepen, peputra pangeran Harya Penangsang ing Jipang.
3.   Raden Trenggana, Sultan Bintara III ing Demak jemeneng nata 32 warsa.
4.   Pangeran Kandhuruan
5.   Pangeran Pamekas
6.   Putri krama angsal Bagelen.
Ninya mantri ingkang sapisan Rekyana Patih Mangkurat, putranipun Ki Gedhe Wanasalam sareng seda ingkang gumantos patih putra Rekyana Patih Wanasalam. Sareng Raden Trengggana jumeneng Sultan, Pangeran Harya Jipang mboten narimah kinasih Sunan Kudus. Sultan Bintara I Syeh Alam Akbar, anggarwa Ratu Penggung putrinipun Sunan Ampel denta garwa ampeyan Raden Ayu Kirana. Garwa ampeyan Raden Ayu Wulan, ingkang saking garwa Sultan Bintara I, Sultan Bintara III.
Sultan Syeh Alam Akbar I peputra, Pangeran Sekar seda lepen peputra, Adipati Arya Penangsang peputra, Pangeran Atas Angin peputra, Ki Barat Katiga peputra, Tumenggung Singaranu patih lebet.



       
Menurut (Pak Ganthos)
Diceritakan di Kabupaten Boyolali kisah Jaka Tingkir, Alih-alih memandikan bayinya yang baru lahir ke sebuah sungai (sesuai tradisi yang berlaku dikeluarga mereka) Nyi Ageng Pengging didampingi mertuanya Nyi Ageng Tingkir justru mengalami peristiwa tragis dan mengejutkan. Yakni melihat Kebo Kenanga suaminya tercinta mati terbunuh.
Dalam marah dan panik, Nyi Ageng Pengging coba mengejar para pembunuh namun gagal, Nyi Ageng Pengging malah terpeleset jatuh ke sungai yang mengakibatkan Nyi Ageng Pengging mati seketika. Sementara bayinya yang terlempar nyaris disantap oleh seekor buaya pemangsa, tetapi keburu diselamatkan sepasang buaya putih setelah lebih dahulu bertarung menaklukkan buaya pemangsa. Pasangan buaya putih tersebut kemudian membawa sang bayi ke goa tempat mereka bersarang untuk dirawat dan dihidupi.
Dan terjadilah keajaiban itu. Memasuki usia lima tahun, secara mengejutkan salah satu telur pasangan buaya yang belum juga menetes, sementara telur-telur lainnya sudah lama menetas, tiba-tiba menetas sendiri dalam pelukan bocah Nyi Ageng Pengging. Sempat tercengang melihat kelahiran bayi buaya, sang bocah yang saat itu tengah kelaparan langsung menyantap air ketuban serta pecahan-pecahan kulit telur bayi buaya tersebut.
Yang diluar dugaan justru memberikan kekuatan fisik maha dasyat pada dirinya, diluar kekuatan manusia normal pada umumnya. Oleh pasangan buaya putih, anak manusia yang mereka anggap anak sendiri itu kemudian mereka berinama Jaka Tingkir. Sementara bayi mereka sendiri yang baru lahir diberi nama Joko Tangkur. Dan dianggap saudara oleh Jaka Tingkir.
Khasiat dari apa yang dimakan oleh Jaka Tingkir terbukti lima tahun kemudian. Jaka Tingkir mampu menaklukan seekor banteng liar yang nyaris menyeruduk dan menghabisi nyawa Ayu Pembayun, bocah perempuan seorang konglomerat bernama Trenggono. Dan sekaligus juga mempertemukan Jaka Tingkir dengan nenek kandungnya, yakni Nyi Ageng Tingkir.
Yang setelah melihat tanda lahir ditubuh Jaka Tingkir langsung mengenali sang bocah sebagai cucunya yang hilang sepuluh tahun silam. Jaka Tingkir pun kemudian tinggal bersama neneknya, sambil sesekali diperbolehkan berkumpul dengan keluarga angkatnya, para buaya putih.
Lalu malapetaka itu pun terjadi. Untuk menghormati kepahlawanan Jaka Tingkir yang menyelamatkan puteri tercintanya dari amukan banteng, Trenggono mengundang Jaka Tingkir dan neneknya menghadiri jamuan makan di puri kediaman Trenggono. Yang justru berbuntut mengejutkan. Nyi Ageng Tingkir yang mengenali Trenggono sebagai salah seorang pembunuh ayah Jaka Tingkir, langsung menyeret pulang cucunya lalu menceritakan siapa dan peristiwa apa yang telah menimpa kedua orangtua kandungnya.
Yang menimbulkan kemarahan serta dendam dalam diri Jaka Tingkir untuk membalas kematian kedua orang tuanya suatu hari kelak. Niat serta kemarahan yang mau tidak mau menyebabkan Jaka Tingkir dan Ayu Pembayun berpisah dan tidak mungkin lagi berhubungan satu sama lain, meskipun mereka berdua diam - diam sudah saling jatuh hati pada pandang pertama.
Namun takfir berkehendak lain. Memasuki usia dewasa, saudara buaya Jaka Tingkir yaitu Joko Tangkur ditangkap oleh seorang pawang untuk dipersembahkan kepada Trenggono. Yang saat itu sangat membutuhkan tangkur buaya putih untuk mempertahankan stamina tubuh serta kharisma dirinya sebagai pengusaha sohor dan terhormat.
Hal mana membuat Jaka Tingkir marah besar dan dalam usahanya menyelamatkan Joko Tangkur mau tak mau mempertemukan kembali dengan Ayu Pembayun. Dan cinta lama yang sempat terbunuh, hidup dan bersemi kembali. Bahkan Ayu Pembayun sampai nekat memutuskan pertunangannya dengan Kebo Pamungkas, seorang pengusaha muda yang perusahaannya ikut menopang bahkan kemudian melakukan merger dengan perusahaan Trenggono.
Pemutusan pertunangan tersebut tentu saja membuat Kebo Pamungkas marah besar. Dan dalam kemarahannya, Kebo Pamungkas langsung menampilkan wujud dirinya yang sesungguhnya, yakni sosok jin mengerikan. Yang bangsanya pada masa dahulu telah digempur dan dimusnahkan leluhur Trenggono. Dan setelah menunggu ratusan tahun, Kebo Pamungkas melakukan pendekatan usaha sekaligus kekeluargaan dengan menikahi Ayu Pembayun demi mencapai sebuah tujuan mengerikan yang sudah lama ia rancang. Membalas dendam atas kematian para pendahulunya, sambil sekaligus melahirkan dan membangkitkan kembali bangsa jin yang telah punah. Melalui rahim Ayu Pembayun.
Petaka itulah yang harus dihadapi dan harus dituntaskan oleh Jaka Tingkir. Balas dendam atas kematian orangtuanya, sekaligus menyelamatkan kekasihnya Ayu Pembayun dari angkara murka sang jin.


















Menurut (Pak Misroni)
Jeneng asline yaiku Mas Karebet, putra saka Ki Ageng Pengging. Jeneng mau, asale saka bapakke nanggap wayang beber ngepasi laire Jaka Tingkir. Nalika Mas Karebet umur sepuluh taun, Ki Ageng Pengging diukum pati, merga dituduh mbrontak saka Kesultanan Demak. Ora sawetara suwe ibune uga seda. Banjur Mas Karebet dipek anak dening NyiAgeng Tingkir. Dheweke pamit marang Nyi Ageng Tingkir saperlu meguru
Mas Karebet nyinau ilmu agama. Dheweke meguru marang Sunan Kalijaga, banjur meguru maneh menyang Ki Ageng Sela. Dening Ki Ageng Sela, diaku anak lan digandeng sedulurke karo putu-putune yaiku Ki Juru Martani, Ki Ageng Pemanahan Lan Ki Panjawi. Jaka Tingkir lunga menyang Kasultanan Demak Bintoro. Ing Demak, dheweke mangggon ing omahe Kyai Gandamustaka (pamane Jaka Tingkir) kang dadi lurah ganjur (ngurusi mesjid). Dening Sultan Trenggana, Tingkir diangkat dadi lurah wiratamtama.
Ing sawijining dina, Kesultanan Demak nganakake sayembara milih prajurit. Tingkir kang diutus mbiji. Ana salah sijining calon prajurit kang rupane ala senengane pamer lan umuk, arane Dadungawuk Jaka Tingkir kang ora seneng marang calon prajurit iku banjur nguji kasektene, tanpa dinyana, Dadungawuk tiwas sanalika. Marga saka prastawa iku, Tingkir banjur ditundung saka Demak
Jaka Tingkir banjur meguru marang  Ki Ageng Banyubiru, Tingkir diwenehi lemah kang bisa ndadekake dheweke bisa katampa maneh ing Demak Bintoro. Saka Banyubiru Jaka Tingkir mangkat menyang Demak dikancani dening muride Ki Ageng Banyubiru kang aran Mas Manca, Mas Wila, lan Ki Wuragil.
Rombongane Jaka Tingkir ngliwati kali Kedung Srengenge nganggo getek Kyai Tambak Boro. Ing tengahing kali, rombongane Jaka Tingkir dicegat siluman baya. Kekarone adu kasekten, baya-baya padha kalah, banjur aweh pambiyantu marang rombongane Jaka Tingkir nganti tekan sebrange kali.
Tumekane ing Demak, Jaka Tingkir ngeculake kebo kang wis dileboni lemah ana kupinge lan digiring menyang lapangan. Kebo mau ngamuk ora karuan. Lan ora ana kang bisa ngadepi polahe. Sultan Trenggana kelingan marang kasektene Jaka Tingkir, lan ngutus prajurit supaya Jaka Tingkir bisa ngrampungi ontran-ontran mau. Ora angel anggone Jaka Tingkir ngalahake kebo mau. Marga saka tumindake, Sultan Demak ngangkat Tingkir dadi Lurah Tamtama maneh.
Kasektene Jaka Tingkir, ndadekake dheweke dadi bupati Pajang lan ganti jeneng dadi Adipati Hadiwijaya. Duwe bojo Ratu Mas Cempaka, putri saka Sultan Trenggana. Sawuse Sultan Trenggana seda ing taun 1546, putrane kang aran Sunan Prawoto ngganteni dadi ratu, ananging tiwas ing tangane Arya Penangsang kang isih kapetung sedulur saka Jipang. Aryo Penagsang uga mateni Pangeran Kalinyamat (putra mantu Sultan Trenggana kang dadi bupati Jepara).
Arya Penangsang ngirim utusan kangggo mateni Hadiwijaya ing Pajang, Ananging tekan Pajang utusane Arya Penangsang malah diladeni kanthi becik lan diwenehi hadiah. Ratu Kalinyamat njaluk Hadiwijaya supaya mateni Arya Penangsang, Ananging merga isih ana gandheng sedulur Hadiwijaya rumangsa pakewuh yen mateni kanthi cara terang-terangan.
Mula dheweke nganakake sayembara. Sapa kang bisa mateni Arya Penangsang, tanah Pati lan Mataram dadi duweke. Ki Ageng Pemanahan lan Ki Panjawi melu sayembara mau. Lan kang bisa niwasake Arya Penangsang yaiku Ki Juru Martani (ipene Ki Ageng Pemanahan).
Sawuse prastawa ing taun 1549 kasebut, Ratu Kalinyamat menehake Keraton Demak marang Hadiwijaya. Pusate dipindah ing Pajang lan Hadiwijaya dadi ratu kang sepisanan.Sultan Hadiwijaya uga ngangkat Mas Manca dadi patih kanthi gelar Patih Mancanegara, banjur Mas Wila lan Ki Wuragil didadekake menteri kanthi pangkat ngabehi.
Ki Panjawi antuk hadiah tanah Pati kanthi gelar Ki Ageng Pati. Ananging Ki Ageng Pemanahan isih nunggu merga Sultan Hadiwijaya ora age-age menehake tanah Mataram. Nganti taun 1556, tanah Mataram isih ditahan dening Hadiwijaya. Ki Ageng Pemanahan pakewuh arep jaluk marang Hadiwijaya. Sunan Kalijaga kang ngerti kahanan mau, coba nengahi. Alesane Hadiwijaya ngenani hadiah tanah Mataram iku, amerga dheweke was sumelang krungu ramalane Sunan Prapen yen ing Mataram arep lair keraton kang bakale ngasorake Pajang.
Sunan Kalijaga mbujuk Hadiwijaya supaya netepi ing janji. Lan Pemanahan uga wajib sumpah prasetya mring Pajang. Ki Ageng Pemanahan jejuluk Ki Ageng Mataram, lan wajib ngadep mring Pajang.
Ki Ageng Pemanahan peputra Sutawijaya, kang ngganteni dheweke sawuse seda. Mataram ing tangane Sutawijaya saya makmur. Ananging Sutawijaya ora gelem menehi laporan uga ora gelem bayar pajek mring Pajang. Ing taun1582 Raden Pabelan (ponakane Sutawijaya) gawe geger ing taman kaputren Sekar Kedaton( anakke Hadiwijaya), Pabelan diukum pati, lan ramane kang aran Tumenggung Mayang disingkirke menyang Semarang. Ibune Pabelan (adhi saka Sutawijaya) njaluk pitulungan marang kangmase. Sutawijaya ngirim utusan supaya bisa nylametake Tumengggung Mayang saka paukuman. Tumindake Sutawijaya dianggep luuput dening Hadiwijaya, banjur Pajang nyerbu Mataram. Perang mau dimenangake dening pasukan Mataram. Sawuse kalah perang, Hadiwijaya kondur neng Pajang, nandang gerah, banjur seda lan disarekake ana ing Desa Butuh, Sragen.
Ana ing kraton, Lurah Ganjur langsung sungkem marang Sultan Demak lan nyuwun ngapura. Nanging Sultan Demak ngendika yen piyambake kesengsem karo Jaka Tingkir, lan ngangkat Jaka Tingkir dadi lurah prajurit pratama.
Ing sawijine dina, Sultan Demak perlu nambah 400 prajurit tamtama. Calo-calon lurah mau kudu wong sing kuwat, lan sigap. Ing pendapa Kraton Demak dibuka lamaran kango ndaftar prajurit tamtama. Salah sijine kang ndaftar yaiku Dadungawu. Dheweke jejaka saka desa sacedhake Kraton Demak. Praupane medeni, kumisi dawa, kurang tata krama, lan suba sita. Nanging Dadungawu ing desane terkenal dadi uwong kang kebal marang kabeh jenise gegaman, lan uwong kang sakti mandraguna.
Meruhi Dadungawu kang duweni sipat kang kaya ngono, Jaka Tingkir krasa ora seneng. Terus Jaka Tingkir nantang Dadungawu. Karo Jaka Tingkir, Dadungawu diuji nganggo sada kang ditujes karo godhong suruh. Ana ing tantangan mau, Dadung awu kalah lan dadi patine.
Sultan Demak kang mireng kabar mau nesu, geneya uwong kang ora salah kok dipateni. Jaka Tingkir kang rumamgsa salah, budhal saka Demak lan ngumbara saparan- paran. Jaka Tingkir tekan ing Desa Butuh lan maguru marang Ki Ageng Butuh. Sawise ilmu kang diduweni karo Ki Ageng Butuh wis diajarake kabeh marang Jaka Tingkir, dheweke didhawuhi supaya bali ngabdi marang Demak.
Ing alun-alun Kraton Demak ana kedadeyan kang medeni. Yaiku ana kebo kang lagi ngamuk ora ana prajurit apa dene uwong biyasa kang bisa ngalahake kebo mau. Sultan kang mirsani yen Jaka Tingkir ana ing pingir alun-alun, ngutus marang prajurite supaya mrentah marang Jaka Tingkir dikon ngalahake kebo mau. Jaka tingkir kang wis duweni ilmu kang akeh saka Ki Ageng Butuh, langsung maju ing tengah alun- alun lan dheweke gampang wae anggone ngalahake kebo mau.
Sultan Demak kang mirsani sekabehane, langsung dhawuhi Jaka Tingkir supaya sowan. Ana ing Kraton Demak, karo Sultan Demak kabeh salah kang wis tau digawe karo Jaka Tingkir dingapura, lan dheweke diangkat dadi lurah prajurit tamtama. Kanggo tandha pasrah marang Sultan Demak, Jaka Tingkir ngowahi kabeh sikape kang ala. Lan dadi lurah kang apik, tanggung jawag, pungkasane Jaka Tingkir dadi putra mantune Sultan Demak.


Tidak ada komentar:

Posting Komentar